درخشش پژوهشگر پردیس تحقیقات و آموزش کشاورزی بروجرد در بیستمین همایش ملی بهره‌وری ایران

تبیین جایگاه راهبردی مدیریت پایدار منابع پایه در ارتقای «تاب‌آوری ملی»؛ از شعار تا عمل

۲۲ تیر ۱۴۰۵ | ۱۰:۲۳ کد : ۱۹۴۲۴ پژوهشی
تعداد بازدید:۱۲۱
سمیه حیدرنژاد، محقق پردیس تحقیقات و آموزش کشاورزی بروجرد، در جریان بیستمین همایش ملی بهره‌وری ایران که برای نخستین بار به صورت پلتفرمی برگزار شد، با ارائه مقاله‌ای تخصصی تحت عنوان «بهره‌وری و تاب‌آوری ملی با تأکید بر مدیریت پایدار آب، خاک و پوشش گیاهی»، ابعاد نوینی از رابطه میان بهره‌وری منابع طبیعی و امنیت ملی را واکاوی کرد.
تبیین جایگاه راهبردی مدیریت پایدار منابع پایه در ارتقای «تاب‌آوری ملی»؛ از شعار تا عمل

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، حیدرنژاد با اشاره به ضرورت تغییر رویکردها در مدیریت منابع، اظهار داشت: بیستمین همایش ملی بهره‌وری با بهره‌گیری از بستر پلتفرمی، فرصتی کم‌نظیر برای تبادل دانش میان متخصصان فراهم آورد که در این میان، توجه به نقش کلیدی منابع طبیعی در تاب‌آوری ملی، حائز اهمیت بسیار است.

این محقق در تبیین مفهوم تاب‌آوری ملی تصریح کرد: تاب‌آوری ملی تنها به شاخص‌های اقتصادی محدود نمی‌شود، بلکه ظرفیت یک کشور برای حفظ کارکردهای حیاتی و حیاتی خود در برابر شوک‌های محیطی همچون خشکسالی، سیل، طوفان‌های گرد و غبار و همچنین پیامدهای اجتماعی آن مانند مهاجرت‌های زیست‌بوم‌محور است. در ایران، این ظرفیت به‌طور مستقیم با چگونگی بهره‌وری و مدیریت سه سرمایه عظیم پایه یعنی «آب، خاک و پوشش گیاهی» پیوند خورده است.

وی در ادامه با رویکردی انتقادی نسبت به شیوه‌های مدیریت فعلی افزود: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که کاهش بهره‌وری مراتع و جنگل‌ها، افزایش ضریب هدررفت آب در حوضه‌های آبخیز و تخریب‌های فیزیکی و شیمیایی خاک، حلقه‌های زنجیره‌ای هستند که استقامت و تاب‌آوری ملی را در برابر تهدیدات محیطی تضعیف می‌کنند.

حیدرنژاد با استناد به پژوهش‌های میدانی انجام شده در این مطالعه، تأکید کرد: شواهد علمی گویای آن است که میان پایین بودن بهره‌وری «آب سبز» (به‌عنوان بخشی از بارش که مستقیماً به تولید پوشش گیاهی تبدیل می‌شود) و افزایش رخداد حوادثی همچون سیل‌های مخرب، ظهور کانون‌های جدید ریزگرد و مهاجرت اجباری ساکنان مناطق روستایی، رابطه‌ای مستقیم و معنادار وجود دارد.

این محقق پردیس تحقیقات و آموزش کشاورزی بروجرد، راهکار برون‌رفت از چالش‌های فعلی را گذار از رویکردهای سنتی «مصرف‌محور» به راهبردهای «بهره‌ورمحور» در عرصه منابع طبیعی دانست و گفت: این گذار استراتژیک از مسیرهای مشخصی عبور می‌کند که شامل افزایش بهره‌وری آب در دامنه‌های پایین‌دست مراتع، احیای کارکردهای هیدرولوژیک و اکولوژیک اکوسیستم‌های طبیعی و همچنین سرمایه‌گذاری هدفمند و علمی در طرح‌های آبخیزداری با بازدهی بالا است.

وی در پایان خاطرنشان کرد: توانمندسازی جوامع محلی برای مشارکت در حفاظت از منابع پایه، حلقه مفقوده‌ای است که می‌تواند به پایداری این اقدامات کمک کند. بهره‌وری در منابع طبیعی، یک هدف صرفاً اقتصادی نیست، بلکه یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر برای تأمین امنیت غذایی، پایداری اجتماعی و مقابله هوشمندانه با تغییرات اقلیمی در ایران است. این پژوهش تلاش کرد تا با ترسیم این نقشه راه، توجه سیاست‌گذاران را به اهمیت حیاتی سرمایه‌های طبیعی در معماری تاب‌آوری ملی جلب نماید.

جهت دریافت اخبار در کانال ایتای سازمان تات کلیک نمایید

جهت دریافت اخبار تات لرستان در کانال ایتا کلیک نمایید

آخرین ویرایش ۲۲ تیر ۱۴۰۵