رویکرد نوین پژوهشکده میوههای معتدله و سردسیری در ترسیم افق باغبانی لرستان؛
لرستان؛ ظرفیت ممتاز کشور برای الگوسازی در باغبانی نوین و دانشبنیان
تدوین نقشه راه جامع تحقیقات باغبانی؛ پیوند مستقیم علم با معیشت باغداران
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، فریدون عجمگرد، رئیس پژوهشکده میوههای معتدله و سردسیری کشور، در این نشست با اشاره به مزیتهای کمنظیر ژنتیکی، تنوع زیستی و اقلیم چندگانه استان لرستان اظهار داشت: استان لرستان به سبب برخورداری از منابع آب و خاک مستعد، اقلیمهای خرد (میکروکلیمای) متنوع و شرایط توپوگرافی ویژه، یکی از قطبهای راهبردی و پیشران باغبانی در کشور به شمار میرود. رویکرد بنیادین پژوهشکده، پرهیز از پژوهشهای صرفاً کتابخانهای و در عوض، طراحی و پیادهسازی یک نقشه راه منسجم، تقاضامحور و پاسخگو به چالشهای عرصه است تا دستاوردهای علمی محققان مستقیماً بر سر سفره بهرهبرداران نمود عینی یافته و شاخصهای اقتصادی باغات استان را متحول سازد.
وی در تبیین محورهای اساسی این نقشه راه افزود: یکی از رسالتهای کلیدی ما، شناسایی، پهنهبندی و معرفی عرصههای مستعد میوهکاری در شرایط دیم و بهویژه اراضی شیبدار با تکیه بر ارقام و پایههای متحمل به خشکی و کمآبی است. در این مسیر، احداث و توسعه باغات الگویی و ترویجی با بهکارگیری ارقام تجاری، اصیل، شناسنامهدار و پُرمحصول بهعنوان کانونهای زنده انتقال دانش فنی به باغداران، نقشی محوری در ارتقای ضریب نفوذ فناوری و جهش بهرهوری در واحد سطح ایفا خواهد کرد.
تابآوری در برابر تغییر اقلیم: توسعه سامانههای سایبان و باغبانی هوشمند
رئیس پژوهشکده میوههای معتدله و سردسیری در ادامه با تأکید بر لزوم سازگاری با مخاطرات جوی و تغییرات اقلیمی تصریح کرد: امروزه مدیریت ریسکهای محیطی از مهمترین پیشنیازهای پایداری تولید است. بر همین اساس، تجهیز و ترویج سامانههای مدرن باغبانی نظیر سایبانهای محافظ باغی (Shade Nets) اولویتی اجتنابناپذیر در این استان به شمار میرود؛ چراکه این فناوری افزون بر کاهش چشمگیر تبخیر و تعرق و ذخیره رطوبت خاک، سپری مطمئن در برابر تنشهای شدید دمایی، آفتابسوختگی میوهها، سرمازدگیهای دیرهنگام بهاره و خسارتهای سنگین ناشی از بارش تگرگ است. علاوه بر این، ارتقا و ساماندهی تولید در شرایط کنترلشده و توسعه گلخانههای متراکم و مدرن، گامی بنیادین در بازطراحی الگوی کشت و ارتقای راندمان مصرف آب در حوضههای آبریز استان خواهد بود.
ارزیابی ارقام سازگار و راهبردی؛ از جهش اقتصادی پکان تا صیانت از برند انجیر و انار
عجمگرد به پایش و هدایت پروژههای تحقیقاتی گیاهان شاخص باغبانی در لرستان پرداخت و خاطرنشان کرد: روند اجرای پروژه ملی ارزیابی و مقایسه ارقام گردوی پکان (Pecan) در استان لرستان با جدیت دنبال میشود. پکان بهعنوان گونهای سازگار با مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری، فرصتی کمنظیر برای تنوعبخشی به محصولات باغبانی و اقتصادیکردن اراضی مستعد در شهرستانهای جنوبی استان پدید آورده است که نتایج این ارزیابیها زمینه را برای تدوین دستورالعملهای ترویجی و توسعه علمی کشت این محصول ارزشمند فراهم میکند.
وی همچنین با اشاره به جایگاه ویژه محصولات بومی و سنتی استان یادآور شد: برنامهریزی علمی پژوهشکده برای باغبانی لرستان، دربرگیرنده تمامی زنجیره ارزش محصولات راهبردی از جمله گردو، انجیر و انار است. در حوزه گردو، تمرکز بر سرشاخهکاری با ارقام تجاری متحمل به سرمای بهاره و زودبارده است؛ در بخش انجیر بهویژه پلدختر، اصلاح سامانههای تغذیه، بهزراعی و مدیریت آفات با هدف حفظ جایگاه نوبرانهترین انجیر کشور در اولویت قرار دارد؛ و در خصوص محصول انار نیز ارزیابی کلکسیونهای ژنتیکی، مقابله با کرم گلوگاه و تنشهای گرمایی مدنظر است. هدف غایی ما دستیابی به زنجیرهای پایدار از ارقام استاندارد، سالم و صادراتمحور است که با اقلیم هر منطقه سازگاری کامل داشته باشد.
استمرار همافزایی تحقیقات و اجرا
در پایان این نشست، راهکارهای تقویت پیوند میان بخشهای تحقیقاتی و اجرایی مورد بحث و تبادلنظر قرار گرفت و مقرر شد کمیتههای تخصصی مشترک بهمنظور تدوین نهایی نقشه راه باغبانی و نظارت مستمر بر اجرای طرحهای پژوهشی و پایلوتهای الگویی در سطح شهرستانهای استان لرستان فعالیت خود را آغاز کنند.
