در راستای ارتقای بهرهوری منابع و سازگاری با چالشهای اقلیمی مطرح شد؛
جهش بهرهوری زراعی با آرایش نوین کشت نواری ذرت / شاهوردی: کاهش ۵۰ درصدی مصرف آب و نهادهها با تلفیق الگوی کاشت متراکم و توسعه علوفههای کمآببر
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، شاهوردی با اشاره به اینکه بحران منابع آب یکی از چالشهای بنیادین پیشروی پایداری کشاورزی در اقلیمهای خشک و نیمهخشک است، اظهار داشت: رویکرد پژوهشمحور در مدیریت مزارع، حرکت به سمت بهینهسازی سامانههای آبیاری موضعی و اصلاح هندسه کاشت را اجتنابناپذیر کرده است. در همین راستا، معرفی و توسعه آرایش نوین کشت ذرت علوفهای با بهرهگیری از سیستم آبیاری تیپ، گامی راهبردی در جهت جهش بهرهوری مصرف آب، کاهش هزینههای تولید و حفظ توان بومشناختی خاک بهشمار میرود.
اصلاح هندسه کاشت؛ گذار از الگوی سنتی به روش جفتردیف (Twin Rows)
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی لرستان در تشریح جزئیات فنی این روش نوین تصریح کرد: در شیوه متداول، آرایش کاشت بهصورت تکردیف با فواصل بینردیفی ۷۰ سانتیمتر انجام شده و برای هر تکردیف کشت، یک خط نوار تیپ مستقل مستقر میشود. اما در الگوی نوین پژوهشی، کشت بهصورت جفتردیف (دو ردیف با فاصله ۳۰ سانتیمتر از یکدیگر) انجام میگیرد که بهازای هر جفتردیف، تنها از یک نوار تیپ آبیاری استفاده میشود.
وی افزود: در این ساختار مهندسیشده، فاصله بین مراکز جفتردیفها به ۱۱۰ سانتیمتر افزایش مییابد؛ امری که علاوه بر تأمین سطح تشعشع بهینه و فضای فیزیکی ایدهآل برای توسعه کانوپی و رشد رویشی بوتهها، ساختار مزرعه را برای تهویه مناسب و عملیات بهزراعی مهیا میسازد.
مزایای چندبعدی فنی، اقتصادی و زراعی روش نوین
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان مزایای راهبردی این سامانه زراعی را در سه محور اصلی برشمرد:
۱- صرفهجویی ۵۰ درصدی در آب و تجهیزات آبیاری:
با تجمیع دو خط کاشت ذرت در شعاع خیسشدگی یک نوار تیپ مشترک، حجم آب مصرفی و همچنین متراژ لولههای نواری تیپ در هکتار تا حدود ۵۰ درصد تقلیل مییابد که این امر صرفهجویی چشمگیری در هزینههای سرمایهگذاری اولیه و انرژی پمپاژ در پی دارد.
۲- کنترل بهینه علفهای هرز و کاهش بار آفتکشها:
به دلیل محدود شدن مساحت خیسشدگی سطحی خاک و اختصاص پهنههای مرطوب صرفاً به بستر ریشه، سطح سبزینگی و رقابت علفهای هرز در فواصل بینردیفها بهشدت سرکوب میشود که دستاورد مستقیم آن، کاهش نیاز به سموم علفکش شیمیایی و ارتقای سلامت محیطزیست مزرعه است.
۳- ارتقای شاخصهای کیفی محصول و ارزش غذایی سیلو:
این الگوی کاشت با بهینهسازی توزیع فضایی بوتهها، به افزایش نسبت سطح و وزن بلال به کل زیستتوده (بیومس) بوته منجر میشود؛ موازنهای که مستقیماً سبب افزایش ماده خشک، پروتئین خام، قندهای محلول و در نهایت ارتقای کیفی سیلوی ذرت برای مصرف واحدهای دامپروری خواهد شد.
تثبیت امنیت علوفهای با ورود ارقام کمآببر به تناوب زراعی
شاهوردی توسعه پایدار بخش دامپروری و امنیت غذایی را در گرو مدیریت یکپارچه الگوی کشت دانست و تأکید کرد: در شرایط خشکسالیهای متناوب، اتکای صرف به گونههای پرآببر خطری جدی برای منابع آبخوانهاست؛ از اینرو ورود و جایگزینی تدریجی علوفههای نوین کمآببر و سازگار با تنشهای محیطی در تناوب زراعی مزارع استان، ضرورت پژوهشی و اجرایی غیرقابلانکاری است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: حضور علوفههای مقاوم و کمآببر در چرخه تناوب علاوه بر جبران کسری خوراک دام و تنوعبخشی به سبد درآمدی بهرهبرداران، به شکستن چرخه آفات و بیماریهای خاکزاد، بهبود تخلخل و ساختمان خاک و افزایش تابآوری اگروایکوسیستمهای استان منجر میشود.
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان آمادگی کامل دارد تا با تکیه بر یافتههای پژوهشی و برگزاری دورههای ترویجی–آموزشی، انتقال این فناوریها به مزارع الگویی و شبکه مروجان استان را با قوت استمرار بخشد.
