از دانش پژوهشگران تا مزرعه کشاورزان؛ گام عملی برای افزایش عملکرد گندم در لرستان

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، منوچهر سیاح‌فر با اشاره به اهمیت مدیریت علمی و اصولی عملیات کاشت در افزایش عملکرد و پایداری تولید گندم اظهار کرد: در راستای اجرای طرح ملی شبکه مزارع الگویی کشاورزی و با هدف انتقال یافته‌های تحقیقاتی، ارتقای دانش فنی بهره‌برداران و کاهش فاصله عملکرد مزارع با ظرفیت بالقوه تولید، کارگاه آموزشی ـ ترویجی گندم آبی و دیم در مرکز جهاد کشاورزی آبستان شهرستان خرم‌آباد برگزار شد.

وی افزود: این کارگاه با حضور کارشناسان مرکز جهاد کشاورزی آبستان، کشاورزان پیشرو از جمله آقای صفرزاده و جمعی از کشاورزان منطقه و با مشارکت طاهر فرهادی‌نژاد، محقق معین مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، برگزار شد و طی آن مهم‌ترین الزامات فنی و مدیریتی مرحله کاشت گندم آبی و دیم مورد بحث، بررسی و آموزش قرار گرفت.

سیاح‌فر با تشریح محورهای آموزشی این برنامه گفت: یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر استقرار مناسب بوته، افزایش یکنواختی سبزشدن و دستیابی به عملکرد مطلوب، آماده‌سازی صحیح زمین و تهیه بستر مناسب بذر است. در همین راستا، روش‌های آماده‌سازی زمین، عملیات اولیه و ثانویه خاک‌ورزی و انتخاب ادوات مناسب برای تهیه بستر کاشت در مزارع گندم آبی و دیم تشریح شد.

رئیس بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی مرکز تحقیقات لرستان ادامه داد: میزان مصرف بذر، تراکم مطلوب بوته و تعیین تاریخ کاشت مناسب، از دیگر موضوعات محوری این کارگاه بود. در این بخش، ضمن تأکید بر ضرورت توجه به شرایط اقلیمی، ویژگی‌های خاک، نوع کشت و شرایط منطقه‌ای، توصیه‌های فنی در زمینه تعیین میزان بذر مصرفی، تراکم بهینه و انتخاب زمان مناسب کاشت برای گندم آبی و دیم ارائه شد.

وی با اشاره به اهمیت انتخاب رقم مناسب در افزایش بهره‌وری تولید تصریح کرد: معرفی ارقام گندم آبی و دیم با پتانسیل عملکرد بالا، سازگار با شرایط اقلیمی منطقه و برخوردار از ویژگی‌های زراعی مطلوب، از جمله مباحث مطرح‌شده در این برنامه بود. انتخاب رقم مناسب، متناسب با شرایط محیطی و محدودیت‌های هر منطقه، می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش ریسک تولید و افزایش پایداری عملکرد داشته باشد.

این عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات لرستان، مدیریت تغذیه گیاه را از دیگر ارکان تولید موفق گندم دانست و اظهار داشت: در این کارگاه بر ضرورت انجام آزمون خاک پیش از کشت و استفاده از نتایج آن برای تعیین نیاز کودی مزرعه تأکید شد. همچنین میزان، روش و زمان مصرف متعادل کودهای شیمیایی پایه و سرک با هدف تأمین نیاز غذایی گیاه، جلوگیری از مصرف بی‌رویه نهاده‌ها و افزایش کارایی مصرف کود آموزش داده شد.

سیاح‌فر در ادامه با تأکید بر ضرورت حفظ منابع پایه تولید خاطرنشان کرد: آتش زدن بقایای گیاهی محصول قبلی، علاوه بر تخریب مواد آلی و کاهش حاصلخیزی خاک، می‌تواند آثار نامطلوبی بر ساختار خاک و فعالیت زیستی آن داشته باشد. ازاین‌رو، روش‌های مدیریت بقایای گیاهی، حفظ پوشش خاک، رعایت تناوب زراعی و اصول کشاورزی حفاظتی (Conservation Agriculture) به‌عنوان راهکارهایی مؤثر برای حفاظت از منابع خاک و آب و پایداری تولید مورد تأکید قرار گرفت.

وی همچنین به اهمیت تنظیم دقیق ماشین‌آلات کاشت اشاره کرد و گفت: کالیبراسیون دستگاه‌های خطی‌کار مورد استفاده در کشت گندم آبی و دستگاه‌های بذرکار و عمیق‌کار ویژه کشت گندم دیم، از جمله موضوعات کاربردی این کارگاه بود. در این بخش، نحوه تنظیم دستگاه‌ها از نظر میزان ریزش بذر، عمق مناسب کاشت و فاصله ردیف‌های کاشت تشریح شد؛ چراکه تنظیم صحیح ادوات، نقش مهمی در توزیع یکنواخت بذر، استقرار مناسب بوته‌ها و کاهش تلفات بذر دارد.

رئیس بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی مرکز تحقیقات لرستان با اشاره به روش‌های مختلف کاشت گندم آبی و دیم بیان کرد: روش‌های کشت مسطح (Flat)، کشت درون فارو و کشت جوی و پشته در این کارگاه معرفی و بررسی شد. همچنین با توجه به شرایط مزارع و محدودیت منابع آب، روش‌های نوین‌تر کشت گندم آبی، از جمله کشت سه یا چهار ردیف گندم روی پشته‌های عریض و مسطح با عرض ۶۰ یا ۷۵ سانتی‌متر (Broad Bed) و در شرایط خاص، کشت روی پشته‌های بلند (Raised Bed) تشریح شد.

وی افزود: استفاده از نوارهای آبیاری تیپ روی پشته‌ها نیز به‌عنوان یکی از روش‌های قابل بررسی برای مدیریت بهینه آب، کاهش تلفات و افزایش راندمان آبیاری معرفی شد. در همین زمینه، اصول انتخاب روش آبیاری، تعیین زمان و دور مناسب آبیاری و مدیریت آبیاری پس از کاشت گندم آبی، متناسب با شرایط خاک، اقلیم و مرحله رشد گیاه، مورد آموزش و تبادل نظر قرار گرفت.

سیاح‌فر در بخش دیگری از سخنان خود، بر اهمیت استفاده از بذر استاندارد و سالم در آغاز فصل زراعی تأکید کرد و گفت: استفاده از بذور گواهی‌شده ارقام مناسب گندم آبی و دیم، یکی از مهم‌ترین پیش‌نیازهای دستیابی به مزرعه‌ای یکنواخت و برخوردار از ظرفیت عملکرد مطلوب است. همچنین در موارد استفاده از بذور خودمصرفی، ضدعفونی اصولی بذر با سموم مجاز و توصیه‌شده برای پیشگیری از انتقال و گسترش عوامل بیماری‌زای بذرزاد و خاکزاد ضروری است.

وی در پایان با تأکید بر نقش کلیدی شبکه ملی مزارع الگویی در پیوند دانش و عمل در بخش کشاورزی اظهار داشت: هدف اصلی این طرح، تبدیل توصیه‌های علمی و نتایج تحقیقات کاربردی به اقدامات عملی در سطح مزارع کشاورزان است. برگزاری چنین کارگاه‌هایی زمینه تعامل مستقیم محققان، کارشناسان و بهره‌برداران را فراهم می‌کند و با انتقال دانش فنی، اصلاح شیوه‌های تولید و ترویج فناوری‌های متناسب با شرایط اقلیمی هر منطقه، می‌تواند به افزایش بهره‌وری نهاده‌ها، کاهش هزینه‌های تولید، مدیریت بهینه منابع آب و خاک و ارتقای عملکرد گندم آبی و دیم در استان لرستان کمک کند.

جهت دریافت اخبار در کانال ایتای سازمان تات کلیک نمایید

جهت دریافت اخبار تات لرستان در کانال ایتا کلیک نمایید